Kerst in het ziekenhuis: samen op zoek naar licht
Het werk van de geestelijke verzorging was het uitgangspunt van de fototentoonstelling in de kapel van het Atrium. Juist met advent en kerst mogen de mensen van de geestelijke verzorging verhalen horen van - soms tastend - geloof dat het donker niet het laatste woord heeft. Dat geloof wordt zichtbaar in het aangroeiende licht van advent op weg naar het Licht van Kerstmis.
We zongen: Als alles duister is, ontsteek dan een lichtend vuur dat nooit meer dooft, vuur dat nooit meer dooft.
Alle aanwezigen staken een lichtje aan en vertelden voor wie ze dat deden.



J.S. Bachs Weihnachtsoratorium
Een feestelijke avond bij Mondriaan met een goed gevulde zaal en prachtige muziek.
Christine Moraal wist ons veel nieuwe wetenswaardigheden over Bach en zijn muziek te vertellen. Ze speelde stukken op de piano voor ons om ons te helpen de speciale instrumenten met het beoogde effect goed te herkennen. En voor de muziekkenners kwam er mooie informatie over de betekenissen van de delen in d-groot, via g-groot naar c-groot. Het koningskind dat mens werd op aarde.



Symboliek in dieren, planten en voorwerpen
Na een korte inleiding waarin duidelijk word gemaakt hoe deze avond in de cyclus van Mondriaan over kunst past, kan drs. Doris Schillings aan haar lezing beginnen.
Zoals we van haar gewend zijn, is die goed opgebouwd, helder gebracht en van tal van voorbeelden voorzien. De presentatie begint met het verschil maken tussen symbolen en pictogrammen. Dan komen er allerlei voorbeelden: letters, cijfers, wiskundige symbolen en vele andere. Ook enkele pictogrammen worden verklaard. Dan wordt er overgestapt naar symbolen voor Christus en de attributen die zorgen dat een heilige herkenbaar was voor de niet-geletterde middeleeuwer. Ook de symbolen in niet geloofgerelateerde beeldhouwwerken en schilderijen worden verduidelijkt. Het uitwisselen van bloemboeketten is aan allerlei regels gebonden omdat ook bloemen (en planten) een bepaalde duiding hebben.
Kortom: je dient te weten waar een symbool voor staat, en dat datzelfde symbool in een andere cultuur heel anders opgevat kan worden; pas hiermee op!
Het ontdekken en kunnen duiden van de gebruikte symbolen kan van een mooi kunstwerk, een interessant kunstwerk maken.
Een heel leerrijke avond die niet door velen, maar wèl duidelijke liefhebbers bezocht werd.



Geloven met een glimlach
Op dinsdag 29 november woonden we met 15 personen deze lezing van Colla Bemelmans bij. Het had hem veel leeswerk gekost om humor in de Bijbel te ontdekken, doch het resultaat mocht er zijn.
Voor de pauze werden wij verrast met fragmenten uit het Oude en Nieuwe Testament, afgewisseld met gedichten van Herman van Veen, Bart Chabot en J.B. Charles en korte verhalen uit zijn eigen boeken. De glimlach was bij de aanwezigen ruim aanwezig.
Na de pauze werd er verwezen naar de vrouw in de kerk, de heiligen en hun geweldige verhalen, humor bij de protestanten en de islamieten.
Na afloop werd er nog wat nagepraat, waarbij de glimlach eveneens aanwezig was!



Atheïsme en geloof, een debat
Aan de hand van het Atheïstisch manifest van Herman Philipse en de reactie daarop van Gert van den Brink in Er is geen God en Philipse is zijn profeet. De onredelijkheid van een atheïst ging Pier Prins met ons in debat. De boeken zijn geen gemakkelijke kost. Dus het was prettig dat Pier in grote lijnen de standpunten van beide heren schetste.
Volgens Philipse bestaat God niet omdat zijn bestaan niet wetenschappelijk, via zintuiglijke waarneming, kan worden aangetoond. Van den Brink stelt dat waarneming alleen nooit kan dienen als rechtvaardiging voor welke overtuiging dan ook. En dat God bestaat, is ons via de Bijbel geopenbaard. Beide heren spitsen dat verder toe op de moraal: volgens Philipse hebben onze morele regels zich via de evolutie ontwikkeld; Van den Brink stelt dat er absolute, altijd geldende normen zijn, die van God komen.
Tijdens de discussie die volgde, bleek dat tegen beide standpunten wel het een en ander in te brengen is. Het was interessant om te zien welke argumenten voor zowel de ene als de andere visie kunnen worden aangedragen.

Missionering, kan dat ook anders?
Pastor Geert Bles vertelde: "Vroeger gingen we naar Afrika om een kerk te planten. Nu gaat dat anders. In Sierra Leone heeft een vrouw een droom om een centrum voor vrouwen op te richten. Dat centrum heet 'Woman Partnership of Justice and Peace', met als doel het versterken van de positie van de vrouw. Door de ontmoeting met deze vrouw, worden wij - kerkmensen, mensen in het rijke westen - op het spoor gezet om te helpen. Tijdens het tweede deel van de avond vertelde Marie-José Habets van de stichting Taiama-Andreas over de reis die zij samen met Gard Verstegen heeft gemaakt. Aan de hand van beelden werd duidelijk hoe de ontmoetingen verlopen en hoe leerzaam de uitwisseling is. Gladys Mwemo Gbappi uit Sierra Leone is ook hier geweest en bezocht de Carrousel, een school in Landgraaf. Belangrijk blijft dat de mensen in Afrika vertellen wat hun doelen zijn en hoe wij in Nederland daarbij kunnen helpen. Het was een inspirerende avond met hoopvolle berichten uit een Afrikaans land. Wie meer informatie wil over de stichting, kan kijken op www.taiama-andreas.org.



Speels en toch ernstig
Professor Droogers uit Amsterdam biedt in zijn boek Zingeving als spel: over religie, macht en speelse spiritualiteit een gids aan die bij het maken van een keuze behulpzaam kan zijn. Hij noemt het zelf "een gids voor de vrije zinzoekers".

 Albert Verreck

Deze gids moet verkend en uitgediept worden.

In twee avonden heeft Albert Verreck met ons gesproken over  de mogelijkheden die deze instelling ons biedt. In veel menselijke relaties wordt speelsheid verdreven door macht: in dit geval "doel"-macht. We zien dat met name ook in politiek en kerken. Pas als wij leren dat macht alleen maar als "middel"-macht gebruikt wordt, kunnen mensen er speels mee omgaan: aanpasbaar, veranderend, accepterend. Ieder moet zijn spel spelen. Spel en ervaring komen daarbij in de plaats van institutie en waarheid. Ieder mens krijgt dan de mogelijkheid om een eigen visie te hebben, een eigen weg te bewandelen. Met anderen op weg en naar elkaar luisterend maar niet marcherend in een gesloten rij. Om dit te kunnen ervaren moeten we durven openstaan voor ieders mening en overtuiging. Pas dan kunnen we speels verkennend onderweg zijn.
Een aantal facetten werd in de reader als voorbereiding gelezen. Tijdens de avonden gebruikte Albert muziek- en boekfragmenten om dit te illustreren. De deelnemers hadden veel inbreng, vragen en opmerkingen. Het waren twee boeiende avonden.

Aandacht is het begin
Op donderdag 10 november gingen we, met Marianne Boselie als inleider, ons verdiepen in het begrip 'aandacht'.
Marianne begon met een korte observatie van een kind dat geboeid en in opperste concentratie de kippen in de tuin bekeek. Helemaal verdiept zijn in wat je ziet of doet, niet afgeleid worden door andere prikkels, dat is aandacht hebben!
De overstap naar aandacht als belangrijke deugd binnen het chassidische jodendom werd verduidelijkt met behulp van chassidische teksten uit de bloeitijd van het chassidisme in de tweede helft van de achttiende eeuw.
Wellicht levert deze avond inspiratie op om in ons eigen leven van alledag bewuster te worden van de betekenis die 'aandacht geven' heeft. Niet alleen in de relaties die je met mensen onderhoudt maar ook bij alle bezigheden die je dagelijks uitvoert.

Een bloem bij het graf - 3 november
Voor een ruim gehoor kon drs. Hans van Reisen een bespreking houden van Augustinus’ brief: “Wat kunnen wij voor de doden doen?” Actueel i.v.m. Allerzielen, maar ook actueel voor onze tijd. Wij hebben allemaal zo onze vragen: begraven of cremeren? Waar begraven? Helpt bidden de doden of alleen ons? Kortom, een mooi pastoraal werkje van de grote kerkvader.
Het werd door de spreker met zulk groot enthousiasme gebracht dat de wens werd uitgesproken hem opnieuw uit te nodigen. Eventueel over de thema’s “Maria Magdalena” en het “Onze vader”, waarover Augustinus opnieuw prachtige dingen te melden heeft.

Kunst biedt troost - 31 oktober
Ziekenhuis pastor Matth Gubbels begon met zich af te vragen wat schoonheid is en deed dat aan de hand van beelden uit de beeldende kunst, muziekfragmenten en poëzie. Hij gaf aan dat kunst puur als beleving van schoonheid gezien kan worden. Maar daarnaast is er de ervaring dat kunst iets met je kan doen, iets dat individueel kan zijn maar ook een gezamenlijke noemer kan hebben.
In die beleving ligt de mogelijkheid om daar waar zaken die soms niet benoembaar zijn, niet te bespreken zijn, toch een contact te maken, troost te bieden en getroost te worden. Kunst kan dan wat onzegbaar is, dat waar ons verlangen naar uit gaat, beleefbaar maken: ieder met zijn eigen ervaring. Dat kunnen troostende momenten zijn.
In het ziekenhuis is de dood een dagelijkse gast. Met Allerheiligen/Allerzielen wordt daar aandacht aan geschonken en worden kunstuitingen vaak gebruikt om troostend te zijn bij geleden verlies.
Onzegbaarheid, verlangen, troost.
We zochten bij een aantal afbeeldingen van kunstwerken naar eigen associaties die je daarbij kunt hebben. Duidelijk werd dat ieders eigen leven en ervaringen ook tot een heel andere manier van kijken en beleven leidt.
De middag paste goed in de tijd van het jaar. De opbouw van de middag en de keuzes van de inleider kwamen goed over.



Met gemak en plezier achter de microfoon
Is dat mogelijk? Volgens Helma Bannink wel. En zij weet dat zo enthousiast over te brengen, dat je na twee avonden tips en uitleg van haar ervan overtuigd bent dat het kan: met gemak en plezier achter de microfoon staan. Een van de deelnemers mailde ons na afloop: "De twee avonden met gemak en plezier achter de microfoon heb ik als plezierig en heel leerzaam ervaren. Helma Bannink heeft alle tijd genomen om iedereen in de gelegenheid te stellen commentaar te geven als een van de cursisten achter de microfoon stond. Op die manier kon er kritisch gekeken worden of het verhaal wel duidelijk overkwam. Ook de persoonlijke aandacht werd door iedereen zeer gewaardeerd. Er werden goede tips gegeven om je te ontspannen, en er werd op lichaamshouding en uitspraak gelet opdat je goed contact met je publiek kon krijgen. Deze cursus is volgens mij voor herhaling vatbaar. Ik kijk er met plezier op terug."

Wandelen in de heerlijkheid Eys
Op zaterdag 15 oktober werd er gewandeld in de “Heerlijkheid “ Eys.
De weergoden maakten er een bijzondere dag van: de hele dag volop zon, vrijwel geen wind en een strak blauwe lucht. Op de route langs kruisbeelden, kasteel Goedenraad, Trintelen en Eyserheide genoten de 17 wandelaars van de omgeving en de prachtige uitzichten.
Na de lunch op het terras “Bie de Tantes” ging de tocht via het natuurgebied de Piepert naar het Eyserbos. De wandeling eindigde in de Agathakerk, waar ontwerper/kunstenaar Jo Havenith zijn glas-in-loodramen over de Emmaüsgangers uitgebreid toelichtte.



Haar naam was Sarah
De film naar het boek van Tatiana de Rosnay werd door ruim 30 mensen bezocht; meer dan de helft kwam er via De drie ringen, de rest via Mondriaan. Er was voor aanvang enige twijfel of deze verfilming van een n een waargebeurd drama niet 'te zwaar' was voor deze laatste groep. Maar er is niemand weggelopen!
De filmvertoning begon iets later dan gepland, omdat er nieuwe apparatuur geïnstalleerd was en de operator nog geen instructies had hoe deze te bedienen.
Het was een zeer tevredenstellende avond, waarbij ieder het zijne of hare mee naar huis kreeg om over na te denken.



Joods en islamitisch Aken
Op 10 oktober, een prachtige herfstdag, brachten wij met 15 belangstellenden een bezoek aan Aken. Als eerste werden we om 11.00 uur ontvangen in de Bilal Moskee door mevr. Mazyek, die ons op enthousiaste en verfrissende wijze een goed beeld gaf van de belangrijkste begrippen en tradities in de islam. Vervolgens wandelden wij naar de Pontstrasze, waar tal van gelegenheden zijn om te lunchen. Om 14.00 uur liepen we dwars door de stad naar de synagoge, een indrukwekkend gebouw waar rabbijn Bohrer ons rondleidde en informeerde over het verloop van de gebedsdienst en de daarbij gebruikte attributen zoals de Thorarollen. Daarna stapten we op de Akense stadsbus naar het imposante joodse kerkhof bracht. Hier leidde dr. Dux van de Volkshochschule Aachen ons op indrukwekkende wijze rond. We kregen een goede indruk van de omvang van de joodse gemeenschap en de vele families die Aken bevolkten. Moe maar tevreden en vol van de vele indrukken sloten we deze interessante dag rond 17.00 uur af.



Wegkruizen in het Heuvelland.
Woensdag 5 oktober 2011.
Een 10-tal deelnemers was aanwezig op de lezing/diapresentatie van Chris Willems, wegkruizenrestaurateur en amateurschrijver, geboortig uit Partij en woonachtig te Ubachsberg.
Hij was benaderd voor het geven van deze lezing naar aanleiding van zijn derde wegkruizenboek: “50 kruizen, 50 verhalen in Limburg”.
In authentiek, onvervalst Limburgs heeft hij de aanwezigen laten meegenieten van zijn prachtige opnames, niet alleen van kruizen, maar ook van vakwerkboerderijen, de meanderende Geul en het prachtige heuvellandschap: kortom van de regio waar hij ontzettend trots op is/was en waarin zoveel te zien is. Zijn enthousiasme werkte zeer aanstekelijk op de luisteraars, die ruimschoots vragen stelden.
“Elk kruis zal ik in de toekomst aandachtiger bekijken” merkte na afloop een van de deelnemers op. Dit is de verdienste van Chris Willems!



Met de vrienden naar Houthem-St. Gerlach
46 vrienden van De drie ringen meldden zich op een zeer zomerse 1 oktober bij Château St. Gerlach in Houthem. Daar stond in een rustig hoekje buiten de koffie, thee en vlaai klaar.
Toen we de gidsen gevonden hadden, konden we beginnen aan het bezoek aan de kerk van St. Gerlach, het bijbehorende museum en de stiltekapel. De ene groep begon met het bekijken van de dvd en bezocht daarna de kerk; de andere groep begon met de rondleiding en kon eindigen met het bekijken van de dvd.
De gids vertelde enthousiast over de ontstaansgeschiedenis van de kerk, het verhaal van St. Gerlach, de restauratie van het complex - vooral van de fresco's in de kerk - en de schatten in de schatkamer/het museum.
Verrijkt met toch weer nieuwe wetenswaardigheden ging daarna iedereen weer zijns weegs.



Leylijnen
Deze middag werd in Maastricht in het pand 'In de Rooden Leeuw' gehouden.
Na een korte introductie begon de heer Kunst, ondersteund door een powerpoint-presentatie, zijn uitleg over de leylijnen en de wichelroede. De historie van het gebruik van het wichelroedelopen en wat men met de uitkomsten daarvan gedaan heeft. Dit alles in het tijdsbeeld van de gebruiker door de eeuwen heen. Van de ontdekkingen van de energieplekken op de leylijnkruisingen via de heilige plaatsen, hunenbedden, grafheuvels, de tempels, de verdedigingsplekken, de vestigingsplaatsen, de Romeinse heirbanen en de dodenwegen. De vestiging van de kerken, al of niet bovenop de 'oude' heilige plekken, tot het verbod van de 'kerk' wegens vermeende ketterse invloeden. Ook toonde hij talrijke voorbeelden van over de hele wereld (o.a. Stonehenge), in Europa, in Nederland, Limburg en Maastricht (St. Pietersberg-molt, St.Jan, OLV-basiliek), Wijnandsrade, Holset, Brunssum.
Na, en ook al tijdens de pauze werden er talrijke vragen op de spreker afgevuurd. Vragen over aardstralen, over negatieve straling, over Lourdes en wat je moest doen als je voelde in zo'n veld te zitten en de invloed niet aangenaam te vinden; respecteer de energie! Alles werd afdoende en naar tevredenheid van de vragenstellers beantwoord. Alleen op de vraag wat nu de oorsprong van die leylijnen was, wilde de deskundige niet ingaan. Het enthousiasme van de toehoorders bleek wel uit het uitlopen van de middag tot na kwart over vier.



Tibet: land, volk en Tibetaans boeddhisme
Tijdens de eerste van twee avonden over Tibet kwam de geografie van Tibet in Azië met de rol van de watervoorziening aan de orde. Ook werd het leven van de boerenbevolking en de nomaden toegelicht.
De typische ligging van Tibet, met zijn bijzondere leefomstandigheden en oude religieuze culturen, speelde een rol bij de ontwikeling van het Tibetaans Vajrayana boeddhisme. Hierover ging de tweede avond. Om dat te kunnen begrijpen werd eerst uitleg gegeven over de inbedding in de hindoecultuur, de ontwikkeling van het oorspronkelijke boeddhisme, het ontstaan van de Mahayana-richting en de Tibetaanse invloeden van met name mantras en tantra die in de Vajrayana-richting een rol spelen. Er werd veel aandacht besteed aan de 4 edele waarheden, het 8-voudige pad en begrippen als verlichting, nirvana, leegte en de weg die gevolgd wordt. Een toelichting werd gegeven op het Tibetaans dodenboek. Er is vaak sprake van moeilijke symboliek in de beoefening van het Vajrayana boeddhisme, vooral bij tantrische oefeningen en technieken.
Als laatste kwam nog de verstoorde relatie tussen de Dalai Lama en de Nieuwe Kadampa beweging aan bod. Voor een relatieve buitenstander is het moeilijk om daar een oordeel over te vormen omdat zowel politieke als religieuze aspecten een rol spelen.



Bezoek aan Institut Yeunten Ling
Op 17 mei waren we met 17 deelnemers te gast in het boeddhistisch centrum Yeunten Ling in Huy (Hoei), België, een uurtje rijden vanuit Heerlen.
Na een gastvrije ontvangst met koffie/thee kregen we van mevr. Chantal Verspaille een inleiding, waarin een aantal basisgegevens over Tibetaans boeddhisme en de komst en het werk van dit Tibetaans boeddhisme in het westen aan de orde kwamen. Daarbij kwamen vooral aspecten van het dagelijks leven van boeddhistische mensen aan bod. Inspirerend verteld en toegelicht.
Daarna kregen we een rondleiding over het terrein en als laatste in de indrukwekkende tempel. Ook daar weer toelichting over de symboliek en de boeddhistische bijeenkomsten.
Buiten zagen we nog een groot Boeddhabeeld en een mooie witte stoepa.
Het geheel gaf een goede indruk van dit Tibetaans boeddhistisch centrum.




André Chouraqui, bruggenbouwer tussen drie religies
André Chouraqui is geboren en getogen in een joods gezin in Algerije. In Parijs studeerde en werkte hij tot 1958. Daarna woonde hij in Israël en was daar o.a. raadsman van Ben Goerion en burgemeester van Jeruzalem. Via Algerije en Frankrijk kwam hij in aanraking met islam, christendom en atheïsme. Vanuit het gezin waarin hij opgroeide met het jodendom.
Ontmoetingen met mensen uit de verschillende religies maakten dat hijzelf op zoek ging naar God. Hij had kritiek op theologen die wel spraken over God zonder zelf God te hebben leren kennen. Hij gaat op zoek naar God via de mystiek in jodendom, christendom en islam. Hij komt tot de conclusie dat we het allemaal over dezelfde God hebben en dat brengt hem ertoe om het gesprek met de verschillende godsdiensten aan te gaan.
Een uiterst zinvolle middag die om een vervolg vraagt.



Het eigen leven als scheppingsverhaal
Hoe kun je Augustinus beter leren kennen dan door het lezen van zijn 'dagboek'? En aan wie kun je de eerste kennismaking met Augustinus en zijn Belijdenissen beter overlaten dan aan Hans van Reisen? Enthousiast en deskundig vertelde hij over het leven van Augustinus, en over de opzet en de bedoeling van diens Belijdenissen. Ter afronding werden nog enige fragmenten voorgelezen. De avond was te kort, het smaakt naar meer.
Hans van Reisen zou ons nog heel veel interessants over Augustinus kunnen vertellen. En hopelijk doet hij dat een keer, want Augustinus is onlosmakelijk verbonden met zestien eeuwen geloofstraditie!



Door de Holocaust verbonden
Aan de vooravond van de jaarlijkse dodenherdenking maakte Jenny Hertzberger-Gold ons deelgenoot van haar ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Staande vertelde ze ruim een uur hoe zij als jong meisje van kamp naar kamp werd getransporteerd, in het begin samen met haar moeder en broertje, later met alleen haar moeder. Na de pauze - waarin zij uitleg gaf over de meegebrachte foto's - vertelde Jenny Hertzberger (nog steeds staande!) aan de hand van de gestelde vragen over hoe het haar en haar moeder was vergaan na de oorlog. Zij verbleven eerst in Rusland en kwamen pas na bijna een jaar terug naar Nederland, waar zij helemaal niets meer hadden, waar niemand op hen zat te wachten en waar ze dus helemaal opnieuw een bestaan moesten opbouwen.
De grote groep aanwezigen in de filmzaal van Mondriaan was diep onder de indruk van dit zeer persoonlijke, heel beeldend vertelde verhaal.



Waarheid als filosofisch probleem
Onder deze titel verzorgde Maarten Annema, docent aan het Romboutscollege, in de maand van de filosofie (april) twee avonden.
De eerste avond werd uitgelegd wat filosofie is (letterlijk: liefde voor de wijsheid) en wat de rol van waarheid in de filosofie is. Gesteld werd dat waarheid een keuze is, die te maken heeft met de identiteitsvorming van onszelf en van de samenleving als geheel. Bij een aantal aanwezigen riep deze stelling nogal wat vragen op.
De tweede avond ging over waarheden op religieus gebied. Waar komt bijvoorbeeld het verhaal van de drie koningen vandaan? Hoe kwamen de os en de ezel in de kerststal terecht? Hoe zat het nu precies met die kameel en het oog van de naald? En komt die paashaas niet toch uit de Bijbel? Veel vragen, met soms verrassende antwoorden.
Het waren, kortom, twee boeiende avonden met veel stof tot nadenken.

Historisch, religieus en natuurrijk Sittard
Op zaterdag 16 april om 10.00 uur begon een 20-tal wandelaars - onder uitstekende weersomstandigheden - aan deze wandeling. Vooraf werden de oorsprong en de geschiedenis van Sittard (van stadsrechten tot de huidige fusiegemeente) toegelicht.
De route over de stadswal, het stadspark en langs de Geleenbeek was zeer gevarieerd. Colla sloot hierop uitstekend aan met een eigen verhaal.
Via de kapel van Pater Karel liepen we naar de Windraak voor de lunch bij de Liefdezusters van het Kostbaar Bloed. De generaal-overste, zuster Materna gaf een uitgebreid overzicht van de geschiedenis van deze orde, het klooster en het aantal zusters. Haar verhaal lardeerde zij met veel kwinkslagen en 'mopjes' zodat er een uitgesproken ontspannen sfeer ontstond; zij eindigde haar verhaal in hun mooie kapel.
Na deze uitgebreide lunchpauze ging de tocht via landgoed Watersley richting Rosakapel (met onderweg een tweede verhaal van Colla) en het memoriebos om te eindigen op de grote begraafplaats van Sittard. Hier werden de rustplaatsen van diverse markante Sittardse personen bezocht. Om 16.00 uur kwam het einde van deze mooie dag.



Vrouwen van God
Na een kort rondje 'voorstellen' begon de introductie met een vragenrondje over 'de islam', de verhouding islam-christendom en wat we dachten over de positie van de vrouw binnen de islam. Hierover werd van gedachten gewisseld waarna langzaam de verschillende verhalen van de schepping en de meningen over Eva, haar positie ten opzichte van Adam en de 'Verleider' ter sprake kwamen.
De avond werd geleid door Joke Zuidema, dominee te Heerlen en Geleen/Urmond, maar ze gaf ons het gevoel samen de avond te runnen.
Dat liep ongeveer hetzelfde op de tweede avond toen de andere vrouwen uit het boek van Martha Frederiks ter sprake kwamen. Het mooiste verhaal uit de Koran kreeg ook de meeste aandacht; het verhaal van Jozef in Egypte met de echtgenote van zijn meester, Zulaika. Dit verhaal bleek binnen het soefisme een voorbeeld van vasthoudendheid van het onvolmaakte, menselijk zoeken naar de volmaakte schoonheid van het goddelijke.
We hebben alle verhalen behandeld binnen de diverse tradities, de verschillen en overeenkomsten besproken en gezocht naar de mogelijke bronnen binnen het jodendom, het christendom en de islam. Ook is er gediscussieerd over de reden waarom ze juist op die specifieke wijze zijn opgenomen. Alles is toch een zoeken om tot een verklaring te komen van zaken die ons overkomen en die achteraf geduid moeten worden om lering uit te kunnen trekken.
Twee leerzame avonden, met als gevolg een beter begrip voor de 'andere' monoteïstische geloven en gelovigen.



Verslag van de cursus “Stervensbegeleiding” door Jan Baar
Drie ochtenden doorbrengen met Jan Baar betekent een grondige kennismaking met alle boeken die op dit gebied verschenen zijn. Het betekent ook en vooral dat wij uitgenodigd werden om na te denken hoe wij om willen gaan met mensen die ernstig ziek zijn en binnen afzienbare tijd gaan sterven. Wat hebben mensen in hun laatste levensfase ons te zeggen? Hoe kunnnen wij hen tot steun zijn en hoe kunnen wij hem of haar en hun geliefden helpen om de laatste levensvragen onder ogen te zien en daar misschien een stem aan te geven?
Het waren inspirerende ochtenden, waarin we mochten delen in de kennis en levenservaring van Jan Baar en de andere cursisten.

De drie monotheïstische godsdiensten in Parijs
Vijf dagen op weg. Vijf dagen Parijs!
Naast de reistijd en wat vrije tijd hielden we een hele dag jodendom, een dag christendom en een dag islam over. We bezochten een synagoge, moskee, een Russisch- en een Grieks-orthodoxe kerk, een moderne rooms-katholieke kerk en de Notre Dame. We gingen naar het Holocaustmuseum, het Arabisch Instituut en de Chagalltentoonstelling in het Joods Museum. We aten Joods, Arabisch en Frans.
Het weer was heerlijk en de groep reuze gezellig en enthousiast. Het kon niet beter!



Zondagse soep met balletjes
Op 21 maart was de lezing en workshop over het schrijven van levensverhalen.
's Middags luisterden we naar de verhalen die werden voorgelezen door vrouwen die hun eigen levensverhaal in boekvorm bij zich hadden.
Het schrijven van je eigen levensverhaal is fijn, leuk en nuttig. Het blijkt dat mensen een beter zicht krijgen op hun eigen identiteit, dat het hun zelfbewustzijn versterkt en leuk is om mee bezig te zijn. José Franssen vertelde ons hoe je ermee aan de gang kunt gaan.
Tussen middag en avond zat een royale pauze waarin we zondagse soep met balletjes, brood en salade kregen en gezellig met elkaar in gesprek konden gaan.
Het avondprogramma zaten we in de bibliotheek. We kregen schrijfopdrachten over fragmenten uit ons eigen levensverhaal, die we tenslotte aan elkaar voorlazen.
Een hele leuke middag en mooie avond!



Zondag 20 maart 2011: wandeling Joods Maastricht onder leiding van de heer R. Glaser.
De weergoden waren ons wel erg gunstig gezind op deze prachtige zondag. Onder de deskundige leiding van de gids werden een 20-tal wandelaars bekend gemaakt met Joods Maastricht, vanaf de Middeleeuwen tot het heden.
Naast de geschiedenis van de Joden in Maastricht werd vooral aandacht besteed aan de huisvesting van bekende personen ( Karl Marx ) en de daarbij behorende verhalen.
Raymond Glaser kwam steeds beter op dreef en na de koffiestop in de Bisschopsmolen besteedde hij uitgebreid aandacht aan de schrijvers die in Maastricht gewoond hadden en die in hun werk daarnaar verwezen.
De wandeling eindigde in de synagoge, die ondanks het Poeriem feest toch bezocht kon worden. De secretaris van de Joodse gemeenschap gaf uitleg over diverse gebruiken en nodigde iedereen uit eens een dienst te bezoeken op zaterdag om 10.00 uur.
Om 16.00 uur kwam een einde aan deze mooie tocht.




Het leven van de vrouw in de Romeinse tijd
Dinsdag 15 maart 2011: de heer Sjef Born, voormalig medewerker educatie en presentatie van het Thermenmuseum te Heerlen, geeft een lezing voor een gezelschap van uitsluitend vrouwen ( het was Europacup-avond ) over het leven van de vrouw in de Romeinse tijd.
Allerhande aspecten werden belicht: o.a. de plaats van de vrouw in het gezin, in de opvoeding, lichamelijke verzorging zoals haardracht, sieraden en vooral kleding.
Tevens werd ingegaan op de jeugdige huwbare leeftijd en de gevolgen daarvan.
De amusante verteltrant van de heer Born, voorzien van treffende diabeelden, werd door de aanwezige dames erg gewaardeerd. Er werd honderduit gevraagd, gelachen, toegelicht etc.
Na de pauze kwamen de meer precaire onderwerpen ter sprake zoals prostitutie, voorbehoedsmiddelen, en bevalling. Onze bekendheid met de normen in de Oudheid
over deze onderwerpen was minimaal, zodat de spreker meermaals verzocht werd het een en ander nader toe te lichten.
De avond werd met een grote glimlach afgesloten: dat dit allemaal zó in de Romeinse Oudheid gebeurde!!



Jubileummiddag "Omdat leven meer is"
De Kopermolen was overvol!
Veel mensen waren gekomen om André Droogers te horen spreken over zijn boek "Zingeving als spel", om de Jewelsingers te horen zingen en tenslotte om ons 30-jarig bestaan te vieren. Joke Gehlen, de nieuwe voorzitter, wist onze geschiedenis goed samen te vatten en een positieve blik op onze toekomst te werpen. Daarnaast was er een meer dan hartelijke felicitatie van de wethouder van Brunssum.
Het werd een gezellige, zinnige en feestelijke middag! De Kopermolen is daar heel geschikt voor gebleken. Een prachtige locatie om te midden van een schitterende expositie een dergelijk feest te vieren.




Toespraak voorzitter
Toespraak wethouder

Een leven lang zuster
Op 18 februari waren we met ruim 30 mensen, waarvan sommigen van heinde en ver kwamen, te gast in het mooi gerestaureerde Savelbergklooster. We kregen eerst de indrukwekkende documentaire te zien, met beelden van het leven van de zusters vroeger afgewisseld met gesprekken waarin de zusters nu vertellen hoe zij op die tijd terugkijken. Daarna bezochten we de tentoonstelling "Een Leven Lang", die eveneens een mooi inkijkje bood in het leven van de zusters vroeger.
Een enkele deelnemer had foto's bij zich van een overleden tante die lid van de Kleine Zusters van de H. Joseph was geweest. Een ander zocht - en vond - een bekende in het namenregister. Weer anderen hadden in de missie samengewerkt met de zusters. Ieder had zo zijn eigen reden om aan deze middag deel te nemen.
De verhalen werden uitgewisseld bij de koffie en thee ter afsluiting van een boeiende middag.



Zenmeditatieweekends
Vanwege de grote belangstelling waren er dit voorjaar twee zenmeditatieweekends geprogrammeerd. En weer waren ze allebei vol.
De deelnemers waren erg enthousiast, ook al viel de stilte voor sommigen niet mee. Voor verschillende mensen is zo'n weekend voor herhaling vatbaar, zo moge blijken uit de volgende reacties:
- "Ik begin me te hechten aan de abdij en de wijze van leven aldaar."
- "Ik ben blij dat ik meekon met het meditatieweekend en het is me goed bevallen."
- "We hebben een fijn weekend gehad. Hierbij geven wij ons op voor een volgend weekend volgend jaar" (en dat terwijl we nog geen data voor volgend jaar hebben!).

Wereldburgerschap
Op 8 en 9 februari vonden er bij De drie ringen, de bibliotheek en het Romboutscollege tal van activiteiten plaats in het kader van 'wereldburgerschap'.
De aftrap was op 8 februari in de bibliotheek van Brunssum met de opening van de tentoonstelling over de Parade, met een verhaal van Jack van Oppen over de Parade van 2012 en twee prachtige Poolse dansen. Na een hapje en een drankje werd bij De drie ringen de film "Marokko swingt" vertoond.
Woensdag 9 februari waren er talloze activiteiten op het Romboutscollege, waarbij voor De drie ringen de lezing van René Cuperus over zijn boek "De wereldburger bestaat niet!" de meest interessante was. Met enige verbazing constateerde René Cuperus hoe weinig 'wereldburgerschap’ er kon worden aangetroffen bij slimme scholieren die in zo’n bevoorrecht drielandengebied van Europa wonen...
Na afloop was er een feestelijke afsluiting met alle leerlingen in de Rumpenhal. De tentoonstelling is er nog tot en met 11 maart.




Bezoek Kadampa Meditatie Centrum
Dinsdagmiddag werden we welkom geheten bij het Boeddhistisch Centrum Kadampa in Schin op Geul. De zon scheen wolkeloos en de ligging van het witte gebouw aan de Geul was adembenemend mooi. Er komen alleen wat wandelaars langs.
Binnen werden we warm welkom geheten met koffie of thee en heerlijke eigen gebakken cakes. Daarna gingen we naar de Tempelzaal waar monnik Gen Kelsang Namkhyen ons meenam naar de wereld van Boeddha en zijn volgelingen.
Er werd verteld dat de Nieuwe Kadampa Traditie een westers georiënteerde stroming binnen het boeddhisme is. Toegespitst op de westerling die weinig tijd heeft en altijd bezig en onderweg is. Aan het eind deden we een meditatieoefening met mantra.
De rust van de mensen daar, de zachte rustige stem, het nadenkende verhaal, de stilte…. We gingen allemaal tevreden en tot rust gekomen weer naar huis.



Boosheid beter begrijpen
Op 7 februari kwam de boeddhistische monnik Gen Kelsang Namkhyen naar Brunssum, waar ongeveer 20 deelnemers aanwezig waren om kennis te maken met de Nieuwe Kadampa Traditie, die haar hoofdcentrum heeft gevestigd in Schin op Geul.
Kadampa boeddhisten integreren hun kennis van Boeddha's leringen in hun dagelijks leven. Die leringen zijn begrijpelijker gemaakt voor de westers denkwijze. Het doel van het Kadampa Meditatie Centrum is om mensen te helpen persoonlijke ervaring te krijgen met innerlijke vrede, hun dagelijkse problemen te overwinnen en werkelijk blijvend geluk te vinden in hun leven.
De avond begon en eindigde met korte meditaties gericht op de ademhaling. De lezing ging over boosheid. Wat is boosheid en wat richt boosheid aan bij onszelf en bij mensen en dingen waarop ze gericht is? Boosheid richt meestal schade aan en de vraag is of we ook anders kunnen omgaan met eigen en andermans boosheid. Dit gaf aanleiding tot veel vragen en opmerkingen.
Een boeiende avond die wel tot de conclusie moest leiden dat er verwarring ontstaat als basisbegrippen niet eerst uitgelegd zijn! Misschien was het daarom beter geweest om eerst de tempel te bezoeken en dat bezoek daarna te actualiseren op de avond over het beter begrijpen van boosheid.



Hildegard von Bingen
Doris Schillings vertelde ons op een hele enthousiaste wijze over leven en werken van Hildegard von Bingen. In tegenstelling tot wat we vaak denken, werd Hildegard von Bingen de ruimte gegeven te studeren, te schrijven en haar eigen klooster te beginnen. Ze was belezen en toonde op veel gebieden haar kennis. Ze was theologisch goed onderlegd, maar wist ook veel over natuurgeneeskunde of over de kosmos. Ze schreef haar visioenen op, zette teksten op muziek en gaf lezingen en voordrachten door het hele land. Het was een begaafde vrouw die – zeker voor die tijd – heel oud is geworden. Ze werd 81 jaar. We zaten in een goed gevulde zaal bij Mondriaan met een heel gemengd gezelschap van bewoners en belangstellenden.



Geloof? Spiritualiteit? Geef mij maar solidariteit!
Onder deze titel hield Riet de Wit, wethouder te Heerlen, op 8 januari de jaarlijkse De drie ringen-lezing.
Zij vertelde beeldend hoe zij als degelijk katholiek opgevoed meisje haar eigen weg koos. Vooral de verhalen uit de bijbel waarin opgeroepen werd tot naastenliefde en gerechtigheid, spraken haar erg aan. Tot afgrijzen van haar diepgelovige vader werd zij socialist. Zij werd solidair met onderdrukte arbeiders, met mijnwerkers met silicose, met huurders van verpauperde panden. En uiteindelijk vonden zij en haar vader elkaar weer in die solidariteit. Nog steeds is die solidariteit voor haar de inspiratiebron van waaruit zij als wethouder werkt.
Na de lezing werd een aantal vragen gesteld en is nog gezellig nagepraat bij een drankje en een hapje.